الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ » « 1 » بر زبان راندند و اصاغر و اعالى آن كشور جنّت‌آثار مضمون « بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَ رَبٌّ غَفُورٌ » « 2 » به اوضح بيانى خواندند و چون ظاهر كاشان مخيّم نزول اجلال گشت « 3 » ، ارباب حرف و پيشه‌وران كه در بازارها دكّان داشتند حروف آرايش و تزيين [ 261 ] به خوبتر آيينى بر لوح انديشه نگاشتند . استادان طرفه‌دست ، بلند و پست دكاكين را مشّاطه‌صفت به حسن صور و لطف خلع آرايش نمودند و اجساد جمادى آنها را به لباس‌هاى نباتى زيب و فرّ افزودند . بزّاز با زيب و طراز نشيب و فراز منزل خود را به مخمل‌هاى منقّش و اطلس‌هاى زركش سپهرگون و آسمان‌وش ساخت و حريم دكان را چون سقف اين گنبد لاجوردى رنگ فرش ديباى چمن و زربفت فرنگ انداخت . هر طاق و دكان به طاقى از قماش زينت‌پذير ، و امر رواق آن به زيب دست نقّاش به آميزش اوراق طلا و لاجورد بىشبه و نظير . استاد مويينه‌دوز از ترتيب اپوك و سمور قطعه‌هاى ظلمت و نور بر يكديگر دوخته و جهت پوشش سقف از قاقم و سنجاب پاره‌هاى ابر سيراب هر طرف اندوخته ، خواجه صرّاف حاصل بحر و كان را جهت نثار مقدم همايون در دست و پا ريخته و هرجانب عقد لآلى در سلك لطافت منتظم و به عقد پاكى و نظافت باهم ملتئم ثريّاصفت درآويخته جواهر آبدار را در نظر خريداران بازار اعتبار از پس پردهء قفس به جلوه درآورده و صيرفى سپهر را با هزار ديده بر جمال آن نازنينان نگران كرده ، زر هلال را از لطف انگشترينش انگشت حيرت در دندان و صاحب عيار مهر را از نظارهء شفشه‌هاى طلاى مهريش در تماشاگاه « صَفْراءُ فاقِعٌ لَوْنُها تَسُرُّ النَّاظِرِينَ » « 4 » خرّم و خندان ، كمانگر هنرور از ترتيب شاخ و پى ، پىدرپى هلال‌ها ساخته [ 262 ] و آنها را در مراحل « وَ الْقَمَرَ قَدَّرْناهُ مَنازِلَ » « 5 » سر به فلك افراخته ، استاد تيرگر نخل غريب‌پيكر

--> ( 1 ) . فاطر ( 35 ) آيهء 34 . « سپاس خداى را كه اندوه از ما دور كرد » . ( 2 ) . سبا ( 34 ) آيهء 15 . « شهرى خوش و پاكيزه و پروردگارى آمرزنده » . ( 3 ) . حبيب السير ، ج 4 ، ص 473 : « اعيان و اشراف مانند فضايل پناه امجد قاضى محمد و عمدة العلما مولانا جلال الدّين مسعود و غير ايشان به لوازم استقبال استعجال فرمودند » . ( 4 ) . بقره ( 2 ) آيهء 69 . « زرد تند كه رنگش بينندگان را شادمان مىسازد » . ( 5 ) . يس ( 36 ) آيهء 39 . « و براى ماه منزلهايى مقدر كرديم » .